Reizen door de wondere wereld van digitale modelspoorbouw in schaal N

© Henk Funk, 2005

Alles kant-en-klaar?  Tuurlijk niet! . . . .

Je kunt natuurlijk alles kant-en-klaar van de diverse fabrikanten kopen maar dan ben je verschrikkelijk duur uit, helemaal als je een wat grotere baan wilt bouwen is het veel goedkoper om een en ander zelf te bouwen. Op het web is meer dan genoeg te vinden, maar, heel veel van de informatie is "schetswerk", hiermee bedoel ik dat iemand een schema'tje heeft verzonnen maar er dan niet bij verteld of het ook echt werkt!!
Ik ben niet voldoende elektronisch onderlegd om op basis van zo'n schema dan aan de slag te gaan en maar zien waar het schip strandt. Vele voorbeelden heb ik dan ook aan me voorbij laten gaan en me puur geconcentreerd op die voorbeelden die praktisch en kompleet waren, d.w.z. inclusief print lay-out.

Op deze site heb ik een aantal van dit soort van voorbeelden verzameld, ik gebruik ze zelf ook op mijn baan.

LET OP! Je bent van harte welkom om dingen na te bouwen maar je doet dit wel geheel op je eigen verantwoording!

Stroomdetectors
Bezetmelding kan op allerlei manieren zoals ook in het Digitaal document is uitgelegd, ik heb gekozen voor de bezetmelding middels stroomdetectie methode. Grotendeels omdat dit de betrouwbaarste variant is. Welliswaar niet helemaal de goedkoopste manier (dat is met reed-schakelaars) maar de kosten kunnen fors gedrukt worden door zelfbouw.

Ultieme Keerlus module
Eerst even wat een keerlus is, als een trein moet keren kun je dat doen
door middel van een enkele wissel en een lus zoals in het plaatje, het
probleem is alleen dat de polariteit van de beide rails ook
omgedraaid wordt! Dit is dan het klassieke keerlus probleem,
zo'n keerlus situatie kan ook heel erg verstopt zitten in
een wat ingewikkelder baanplan, dit moet altijd
grondig worden nagekeken. gewoon met een rode pen een
van de rails volgen op een print. Zoals je misschien al in mijn Baan Ontwerp hebt gezien zitten er in mijn plan drie keerlus situaties, twee rechts onderaan en een in het schaduwstation (in oranje aangegeven).
Omdat ik niet tevreden was met bestaande kant-en-klare oplossingen ben ik gaan zoeken naar betere mogelijkheden.

Wisselaandrijvingen met Geheugendraad
In het schaduwstation en onder bergen gebruik ik de standaard Peco PL10W-aandrijvingen maar deze maken best een behoorlijke klap als ze omgaan en je zit ook nog eens met een groot gat naast de wissel dat je weer moet wegwerken.
Op de zichtbare delen wil ik dan toch iets mooiers en stillers, via een artikel van Huib Maaskant op de gedachte te komen om geheugendraad te gaan gebruiken van Pro-Rail.
Geheugendraad is een haar-dunne staaldraad die, als je er stroom doorheen voert, warm wordt en daardoor ongeveer 3% krimpt. De draad kan dan zo'n 200 gram trekken. Als de stroom er weer afgaat koelt de draad weer af en trekt een veertje het hele zaakje weer terug in de oorspronkelijke vorm. Geheugendraad is mooi traag in het omzetten van een wissel, lengteverandering duurt ongeveer 2 seconden, is volstrekt geluidloos en naar zeggen onderhoudsvrij.

Werkend stoplicht
Een modelletje van een stoplicht om een gevaarlijk punt te controlren is natuurlijk
niet zo moeilijk, leuker wordt het als het verkeerslicht het ook echt doet. Na enig
speurwerk en suggesties op BNLR is deze schakeling eruit gekomen.
Te gebruiken in alle schalen en geschikt voor Duits (rood->rood/geel->groen->geel)
en Nederlands (rood->groen->geel) verlichtingspatroon.

Bezetmelding met een Infrarood Lichtsluis
Alhoewel mijn baan grotendeels middels stroomdetectie gedetecteerd wordt, zijn er situaties waar dit niet ideaal is. Met name in het industrieterrein zal het vaak voorkomen dat een trein achteruit insteekt en niet alle wagonnetjes zijn stroomgebruikers. Het effect zou dan zijn dat de loc de rij wagons door het stootblok heen probeert te duwen omdat Koploper niet kan zien (geen stroomdetectie!!) dat de trein er al is. Om dit probleem op te lossen wil ik aan
het eind van ieder industriespoor een lichtsluis maken (infrarood) welke een bezetmelding genereert.

Een Airbrush compressor zelf bouwen
Van collega modelspoorder (Rob Spitters) kreeg ik recentelijk een document toegestuurd met de beschrijving van een zelfbouw airbrush compressor. Nu zijn dat normaal gesproken akelig dure dingen maar op deze wijze kun je betaalbaar met een airbrush aan de slag.
Weatheren met een airbrush staat al een poosje op mijn verlanglijstje maar met deze tip komt dat met rasse schreden dichterbij. Ik vind het echt een geweldige tip en Rob was zo vriendelijk om zijn verhaal via deze website aan iedereen aan te bieden, klasse!