Reizen door de wondere wereld van digitale modelspoorbouw in schaal N

© Henk Funk, 2005

LET OP! Je bent van harte welkom om dingen na te bouwen maar je doet dit wel geheel op je eigen verantwoording!

de Ultieme Keerlusmodule . . . .

Eerst even wat een keerlus is, als een trein moet keren kun
je dat doen door middel van een enkele wissel en een lus
zoals in het plaatje, het probleem is alleen dat de
polariteit van de beide rails ook omgedraaid wordt!
Dit heet dan ook het klassieke keerlus probleem maar
zo'n keerlus situatie kan ook heel erg verstopt zitten in een wat ingewikkelder baanplan, dit moet altijd zeer grondig worden nagekeken. Dit doe je het beste door met een rode pen een van de rails te volgen op een print.
Zoals je misschien al in mijn Baan Ontwerp hebt gezien zitten er in mijn plan drie keerlus situaties, twee rechts onderaan en een in het schaduwstation (in oranje aangegeven).

Hoe een keerlus situatie op te lossen?

Daar zijn een aantal mogelijkheden voor;

1. Handmatig schakelaars omzetten, niet erg handig en erg gevoelig voor fouten.
2. Door de computer op specifieke momenten een relais laten omzetten, nadeel is dat je dan alleen maar computergestuurd kunt rijden en keerlus in twee richtingen berijden is vaak moeilijk zo niet onmogelijk.
3. Een Lenz LK100 inzetten, (ong. 50 Euro) deze laat een kortsluiting gewoon
   ontstaan, detecteerd deze en schakeld de polariteit heel snel om voordat de rest
   van de baan er schade van ondervindt. Eerlijk is eerlijk, het werkt ook prima. Het gebruik van bezetmelders is in combinatie met een LK100 wel heel lastig en het schijnt dat niet alle digitale systemen deze constructie even leuk vinden maar dat weet ik dus niet zeker. Verder vind ik het principe volkomen fout, je behoort niet moedwilling kortsluitingen toe te staan.

Ik was hier zeer ontevreden over, er moesten betere methodes zijn, dit is mijn eisenpakket:

	Handmatig	Computer	LK100
° Onafhankelijk van een computer te gebruiken	Ja	Nee	Ja
° Volledig automatisch en in twee richtingen te berijden	Nee	Soms	Ja
° Niet op basis van kortsluiting	Ja	Ja	Nee
° Eenvoudig te combineren met bezetmelders	Soms	Soms	Nee
° Liefst zelf te bouwen met standaard componenten	Ja	Ja	Nee

Via een heel erg terloopse opmerking in een draadje op het Beneluxrail forum in contact gekomen met Patrick Smout. Hij had namelijk voor eigen gebruik een keerlusmodule ontworpen en gebouwd die aan al mijn eisen tegemoet kwam. Alleen had Patrick zijn module in SMD gemaakt maar met zijn geweldige hulp en ook die van Klaas Zondervan op het Beneluxrail-forum hebben we een zelfbouw keerlusmodule ontworpen die groen scoort op alle onderdelen van het bovengenoemde eisenpakket en die ook nog eens ruim minder kost dan een LK100.

De Werking van de Ultieme Keerlus oplossing

In plaatjes rechts twee varianten van een keerlus situatie.
Hieronder een beschrijving van de werking van de keerlus-module:

1. Trein komt aan in A, module detecteerd
   stroomgebruik en schakelt via relais de
   polariteit van B, C en D goed.
2. Trein rijdt zonder problemen B binnen.
   In B is ook een stroom- detectie
   actief die de relais zo wil
   schakelen dat de polariteit
   tussen A en B goed staat,
   omdat dat al het geval is gebeurd er verder niets.
3. Via C rijdt de trein naar D, waar, alweer door stroomdetectie, de module de
   polariteit van B, C en D weer omgedraaid wordt.
4. Trein kan nu veilig E binnenrijden. E probeert ook de relais te schakelen maar
   omdat ze al goed stonden gebeurd er verder niets.

Door de ogenschijnlijke dubbelfunctie van A met B en D met E kan deze keerlus veilig in twee richtingen bereden worden, omdat alle relais-acties getriggerd wordt door stroomdetectie is de computer niet nodig en worden kortsluitingen vookomen. Omdat er al gewerkt wordt met stroomdetectie in de diverse secties is het heel eenvoudig om het al-dan-niet bezet zijn van de keerlus terug te melden via een S88 aan de centrale en/of computer. Ideaal dus.

Bouwinstructies

Vanwege kostenbesparing is ook een keerlusmodule voor 1-richting verkeer ontworpen, deze werkt verder precies hetzelfde als de 2-richting.
Na heel lang prutsen zijn beide modules eindelijk klaar, harde ervaring heeft nu geleerd dat een miniscuul klein stukje restant van een strook al roet in het eten kan gooien. Dus, wees superprecies en veel succes.

LET OP: Dit moet je dus zelf bouwen, vragen aan mij om
het voor je te doen worden niet (meer) beantwoord!

Keerlusmodule voor 2-richting verkeer
Schema, Print-layout en het Boodschappenlijstje.
Pas Op, het is een forse pagina.

 

Keerlusmodule voor 1-richting verkeer
Schema, Print-layout en het Boodschappenlijstje.
Pas Op, het is een forse pagina.